Mag een zelfstandige groepering van personen diensten leveren aan derden?

Sinds 1 juli 2016 zijn de voorwaarden voor de toepassing van de btw-vrijstelling voor zelfstandige groeperingen versoepeld waardoor er meer en meer groeperingen in aanmerking komen voor die vrijstelling.

Wat is een zelfstandige groepering of kostendelende vereniging?

Een vereniging van twee of meerdere natuurlijke personen / rechtspersonen opgericht met als doel het efficiënter maken en rationaliseren van de beheers- en exploitatiekosten van leden die op een duurzame wijze samenwerken.

In het betreffende arrest is de belastingplichtige een kostendelende vereninging bestaande uit OCMW’s van verschillende gemeenten. Deze groepering werd opgericht met als activiteit de studie, de organisatie en het beheer van informatieverwerking ondergebracht in een ziekenhuiscomputernetwerk. Dit ter ondersteuning van de beheersorganen van de OCMW’s afhangende ziekenhuizen.


Pexels Photo 263399

Wat is er zo bijzonder aan deze zelfstandige groeperingen of kostendelende verengingen?

Voor deze zelfstandige groeperingen voorziet de wetgeving onder bepaalde voorwaarden een btw-vrijstelling. De doorrekening van de kosten door dergelijke groeperingen zou in principe onderhevig zijn aan BTW omdat het een belastbare dienst betreft. Echter, onder bepaalde voorwaarden voorziet de wetgeving een btw-vrijstelling waardoor er geen btw dient aangerekend te worden op de diensten die zij voor haar leden verricht.

Wanneer een vereniging zich echter niet beperkt tot het leveren van prestaties aan zijn leden, maar zich ook richt tot derden, kon zij voor 1 juli 2016 geen aanspraak maken op het voordeel van de vrijstelling voor heel haar activiteit (oude artikel 44, § 2, 1° bis W. Btw).

Volgens het arrest sloten de OCMW’s in 2000 een contract met een naamloze vennootschap waarbij ze een samenwerking aangingen tot het creëren, ontwikkelen en commercialiseren van computertoepassingen voor de ziekenhuizen van de verening.

Deze verrichtingen zijn niet uitsluitend ten bate van de leden van de vereniging waardoor er op de aan de leden van die vereniging geleverde prestaties ook btw is verschuldigd.

Wat is het standpunt van het Hof?

Het Hof van Beroep is van oordeel dat men geen aanspraak kan maken op het voordeel van vrijstelling tegenover derden en zelfs niet ten aanzien van haar leden wanneer de groepering diensten verleent aan personen die er geen lid van zijn.

De groepering in kwestie heeft cassatieberoep aangetekend. De sinds 1 juli 2016 in voege zijnde wetgeving laat een groepering wel degelijk toe om haar dienstverlening aan derden aan te rekenen, zonder dat ze daarbij het voordeel van vrijstelling verliezen. Dit op voorwaarde dat de voor derden bestemde belaste omzet lager is dan 50% van de totale jaaromzet. 

What’s next?

Gezien de tekst van de btw-richtlijn niet werd gewijzigd bij het uitgeven van de nieuwe wetgeving op 1 juli 2016 is er geen eenduidig antwoord meer. Dit zorgt voor een ruimer toepassingsgebied waardoor er meerdere belastingplichtigen gebruik kunnen maken van de vrijstelling. 

Wordt vervolgd…